24 Mart 2019 Pazar   |   Giriş sayfam yap   |   Favorilere ekle   |   Gazete Manşetleri   |   Künye   |   İletişim   |   Sitene haber ekle   |   RSS    Üye Ol    Şifremi Unuttum
Üye Girişi
TÜİK’in kalem darbesiyle ekonomide Suud’u yendik!
TÜİK’in kalem darbesiyle ekonomide Suud’u yendik!
 
13 Mart 2019 Çarşamba - 14:01
Kategori Ekonomi
177 Okunma 0 Yorum
Paylaş  Facebook Google TwitThis StumbleUpon del.icio.us Reddit NewsVine Ma.gnolia Technorati Digg Mixx
 E-posta ile gönder Yazdır
Yazı Boyutu
Tarihinin en derin ekonomik krizlerinden birini yaşayan Türkiye ekonomisi son çeyrekte yüzde 3 küçülmesine rağmen, yılı yaşanan koşullara göre parlak sayılabilecek yüzde 2.6’lık büyüme rakamıyla kapattı.

Ancak sokakta yaşanan ekonomik gerçekler ile kağıt üzerindeki büyüme rakamları karşılaştırılınca, toplum genelinde hızla yayılan ‘Devlet ekonomik verilerde çarpıtma yapıyor’ görüşü biraz daha pekişiyor. Ülkede enflasyon oranları yıllardır tartışmalı zaten.

Memurlar ve emekliler de dahil çalışanların tamamına yakın bölümü devletin kendisine daha az maaş zammı yapmak için enflasyon rakamlarını kasıtlı olarak düşük gösterdiğini söylüyor. Keza kira artış tutarını enflasyona göre yapmak zorunda olan mülk sahipleri de benzer şekilde devletin enflasyonu kasıtlı olarak düşük gösterdiğini ve bunun da kendi gelirlerinin düşük kalmasına yol açtığını söylüyor.

Açıklanan enflasyona inanmayanlar arasında en keskin tutumu takınan da aslında bizzat devletin kendisi. Mesela tüketicinin yıllık ortalama enflasyonu geçen yıl yüzde 16.3 olurken, devlet yeniden değerleme oranını, yani kendi işlemlerindeki enflasyon oranını yüzde 23.73 olarak belirledi. Bu rakam devletin maktu vergi gelirlerini enflasyonun 7.5 puan üzerinde zamlandırması anlamına geliyor.

Bir başka örnek de Merkez Bankası faizi. Banka kendi enflasyon hedefi  yüzde 14.6 iken mali sisteme hala yüzde 27 yıllık bileşik faizle borç veriyor. Elde ettiği gelirler kâr payı ve vergi geliri olarak devlete gidiyor. Böylece enflasyonun çok üzerinde bir vergi zammı yapılmış oluyor.

Bu tip çelişkiler Türk devletinin veri güvenliği üzerinde soru işaretleri yaratırken son açıklanan büyüme rakamlarının da benzer çelişkiler yaratması da elbette normal. Türkiye’nin nasıl olup da geçen yılı büyümeyle kapattığı tartışılıyor.

Öte yandan inançsızlık sadece reel büyüme oranlarına yönelik değil, milli gelirin büyüklüğü de sorgulanıyor. Örneğin sosyal medyada ekonomistler arasında yaşanan son tartışma milli gelir hesabında kullanılan döviz kurları üzerinde yoğunlaşıyor.

TÜİK’in milli geliri hesaplarken kullandığı ortalama dolar kurunu düşük gösterip, milli geliri dolar bazında daha yüksek gösterdiği ileri sürülüyor. Gerçekten de, TÜİK’in milli gelir hesabında kullandığı kurlar ile Türkiye’de kamu hesaplarında kullanılan yasal döviz kuru niteliğindeki ‘Merkez Bankası dolar döviz alış kuru’ arasında farklılıklar var ve bu milli gelir hesaplarında değişikliğe yol açıyor.

Buna göre Merkez Bankası’nın dolar kuru ortalamasını çeyreksel yıl olarak alırsanız TÜİK’in hesapladığı milli gelir  9.1 milyar dolar fazla çıkıyor. Yıllık ortalama dolar kurunu aldığınızda ise bu fark 16 milyar doları buluyor.

Eğer büyüme hesabını yıllık ortalama kur üzerinde yapıyorsak, ki uzmanların görüşü bu yönde, 2018’de Türkiye’de kişi başı milli gelir, TÜİK’in iddia ettiği gibi 9 bin 633 dolar değil, 9 bin 440 dolar oluyor.

Bu durumda, geçen yılki daralmada ortalama bir Türk vatandaşının uluslararası hesaplanabilir gelirindeki erozyon 964’ten, bin 157 dolara çıkıyor. Yıllık dolar bazında küçülme ise yüzde 9.1 değil yüzde 11.9 olarak hesaplanıyor. Toplam milli gelir 784 değil, 768 milyar dolar olarak bulunuyor.

Tabii bir başka merak konusu da TÜİK’i böyle bir veri oynamasına sürükleyen nedenler. Türk devletinin resmi istatistik ajansı böyle bir oynamayı sadece yaklaşan seçimler öncesi, Türkiye halkına aslında bildiğinden daha zengin olduğunu göstermek için mi yapıyor?

Elbette bu olabilir. Ama, TÜİK’in böyle farklı bir hesap yapmasındaki nedenler arasında G20 sıralamasında, yani en büyük ekonomiler arasındaki sıralamasını yüksek tutmak istemesi de gösteriliyor.

İşin o tarafından bakarsak:

Sıralamada geçen yıl Türkiye’nin bir basamak gerisinde, yani 18’incilikte bulunan Hollanda’nın, hem euro kurundaki güçlenme hem de büyüme etkisiyle milli gelirini bir yılda 86 milyar dolar büyüttüğü görülüyor. Bu ülke toplam 912 milyar dolarlık ekonomik büyüklükle 2017’de Türkiye’nin oturduğu 17’nciliğe yerleşti ve arayı da oldukça açtı.

Yani TÜİK’in yaptığı kur oyunu Türkiye’nin en büyük 20 ekonomi içinde Hollanda’ya geçilmesini engellemeye yetmiyor.

Bununla birlikte Türkiye’nin 18’incilikteki yeri de garanti değil. Geçen yıl milli geliri 686 milyar dolar olan ve Türkiye’den 165 milyar dolar daha küçük  (Türkiye 2017 milli gelir 851 milyar dolar) bir ekonomi olan Suudi Arabistan, artan petrol fiyatları, büyüyen petrol üretimi ve döviz kurlarının sabit kalmasıyla oldukça muazzam bir milli gelir büyümesi yakaladı.

Suudi yetkililerin açıkladığı verilere göre ülke, ilk üç çeyrekte yüzde 12 büyüdü ve GSYH’sı 575 milyar dolara ulaştı. 2017 son çeyrekte 181 milyar dolar milli gelir üreten Suudi Arabistan 2018’in son üç ayında, ilk üç çeyrekteki gibi yüzde 12’lik dolar bazlı büyümeyi sürdürürse, milli gelir toplamı 779.8 milyar dolara ulaşacak. Ki aynı büyüme hızını sürdüreceği konusunda pek şüphe de yok.

Çünkü geçen yılın son çeyreğinde petrol fiyatları gerilemesine karşın, Suudi Arabistan ABD’nin de isteğiyle üretimini rekor seviyelere yükseltti. Bu da milli geliri büyütmeyi sürdürdü.

Görüldüğü üzere geçen yıl 780 milyar dolarlık milli gelire ulaştığı  tahmin edilen Suudi Arabistan’ın ekonomik büyüklükte Türkiye’yi geçip geçememesinde TÜİK’in kur hesabında yaptığı değişiklik büyük önem taşıyor.

Bu hesaba göre TÜİK milli geliri Merkez Bankası kuruyla yapsaydı Türkiye’nin milli geliri 768 milyar dolarla Suudi Arabistan’ın altında kalacaktı. Ancak TÜİK dolar bazında milli gelir hesabında ortalama döviz kurunu Merkez Bankası’nınkinden daha düşük belirlediği için, 784 milyar dolarlık ekonomik büyüklüğe ulaşılmış oldu.

Bu sayede Türkiye’nin milli geliri, şu anki hesaplamalara göre Suud Devleti’nin üzerinde yer alabilecek. Türkiye sıralamada bu ülkeden daha büyük olacak. Tabii eğer Suudlar da bir sürpriz yapmazsa.

Suudi Arabistan’ın milli gelirde Türkiye’yi geçmesi elbette ki Türkiye’nin G20’den çıkmasını anlamını taşımıyor. Ancak iki ülke arasında son dönemde Sünni İslam'ın bayraktarlığı da dahil birçok alanda yaşanan gerilim hatırlandığında, Suudi Arabistan’ın Türkiye’yi ekonomik alanda geçmesinin taraflar açısından nasıl bir moral motivasyon yaratacağı da ortada.

Bu konu, ayrıca siyaset ve dış politika yazarları tarafından incelenebilir. Ama en basitinden, ekonomik olarak Türkiye’nin yıllardır elinde tuttuğu, Ortadoğu’nun en büyük ekonomisi, bölgesel ve küresel merkez ülke unvanlarını, tezlerini de yaralayacak bir gelişme.

Öte yandan sadece dolar bazında milli gelir değil, TÜİK’in reel büyüme oranlarını hesaplarken, yani ‘Türkiye 2018’de yüzde 2.6 büyüdü’ derken kullandığı parametreler de ayrı bir sorun. Çünkü büyüme oranı açıklanırken, ülke içinde bir yıl içinde yapılan harcamaların milli gelir deflatöründen arındırılması yoluyla bulunuyor.

Deflatör, kamuoyunun anlayacağı dilden söylenecek olursa, ülkedeki tüm mal ve hizmetlerin bir yıl içinde gördüğü ortalama fiyat artışı anlamını taşıyor. Yani TÜİK’in yaklaşık 400 maddeden oluşan enflasyon sepetine göre çok daha geniş bir yelpazenin fiyat artışını kapsıyor.

TÜİK 2018 büyümesini hesaplarken deflatör oranını yüzde 16 olarak belirlemiş. Milli gelir deflatörü küçük olduğu için de, sokaktaki enflasyona paralel olarak artan cari harcamalar daha düşük bir katsayıyla arındırılıyor ve bu da büyüme oranını yüksek gösteriyor. Yıllık fiyat artışlarını yüzde 16 alıp ülkeyi kriz yılında bile yüzde 2.6 büyüdü göstermek elbette mümkün. Ancak buna halkı inandırmak elbette ki daha zor.

Özetle ne taraftan bakarsanız bakın, büyüme rakamları da tıpkı enflasyon oranları gibi, artık güvenirliği iyice tartışılacak veriler haline geliyor.

CAN TEOMAN-AHVALNEWS

Bu haber 177 defa okunmuştur.
Yazdır   Önceki sayfa   Sayfa başına git  
Yorumlarınızı Facebook hesabınız üzerinden yapın hemen onaylansın...    
  Toplam yorum 0   Onay bekleyen 0  


Yorumunuz editörlerimiz tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

  Bu kategorideki diğer haberler


'Gümrüksüz patatesten Tarım Bakanı Pakdemirli çıktı' iddiası

TÜİK'te skandal: "Kur 10 krş. Düşük gösterilip, milli gelir 16 milyar dolar fazla gösterildi" iddiası!

Ekonomist Gürses sordu: 969 dolarıma ne oldu?
»  Benzine yine zam zam zam
»  Mahfi Eğilmez: Türkiye, slumpflasyona girdi
»  CHP'li Gürer'den patates ithalatı tepkisi; Bu nasıl yerlilik, millilik?
»  Patates ithalatında vergi kalktı, 20 Nisan'a kadar gümrüksüz ithalat serbest!
»  Ziraat Bankası Genel Müdürü, Turkcell yönetimine atandı
»  Cari işlemler açığı Ocak’ta 813 milyon dolara geriledi
»  Berat Albayrak: İktisadi faaliyette en kötü geride kaldı
»  Türkiye ekonomisi 4. çeyrekte yüzde 3 küçüldü!
»  Eski Dow Jones Türkiye Temsilcisi: Doları 10 liraya çıkaracak senaryo kapıda!
»  Merkez Bankası Araştırması; Türkiye'de milyonlarca insan sefalet içinde
»  Yurt dışından alışveriş yapanlara kötü haber; gümrüksüz ürünlere de dolaylı vergi geldi
»  Hazine Şubat'ta 25 milyar lira açık verdi
»  Kadınlara eşit ekonomik hak tanıyan sadece 6 ülke
»  Türkiye'de Kadınlar; Hem daha az kazanıyor hem daha çok işsiz
»  Bakan Albayrak: Şubat ayını güçlü performansla geride bıraktık
»  Otomotiv ihracatı Şubat ayında yüzde 9 azaldı
»  OECD'den Türkiye için korkutan büyüme tahmini
»  Merkez Bankası'ndan faiz kararı! Dolar sert yükseldi!
»  Yeşilada; Trump bir tweet atar ve dolar hop 6.5 lira
»  Çocuklu anneye otobüs bedava diyen İmamoğlu'na 'kimin parasıyla' diyen iktidar, geçmeyen araçlar için 2 köprünün müteahhitlerine 4 milyar ödedi
»  TPAO ve BOTAŞ Katar’a mı satılıyor?
 

 
 
Erdoğan ‘erken seçime hayır’ derse, Bahçeli ittifakı bozar mı?
 
Zülfikar DOĞAN
 
 
Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek, Bülent Ecevit'e minnettar
 
Duransel DOĞAN
 
 
Eşsiz Önder ATATÜRK!..
 
Talat SARAL
 
 
Epifiz Bezini En Çok Aktive Eden Madde Olan Manna
 
Yaşar ÖZKAN
       
  5,7651   6,5229  
       
  99.835,310   243,1890  
  Ankara
Pazar Pazartesi Salı
-1 / 5 °C -2 / 2 °C -5 / 0 °C
31 Mart 2019 Yerel Seçimleri’nde İstanbul Büyükşehir Belediye’sinde hangi partinin adayına oy vermeyi düşünüyorsunuz?
Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti)
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP)
Vatan Partisi
Hiçbiri
 Sonuçları göster     Tüm anketler   
30/10/2019 30/10/2019
03-08-09-11-19-44 02-09-11-19-31-11
31/10/2019 28/01/2019
10-13-30-31-48-50 02, 04, 05, 08, 10, 19, 23, 33, 34, 36, 45, 48, 49, 53, 54, 58, 59, 61, 62, 69, 78, 79
Koç 21 Mart - 20 Nisan
Bugün oldukça aktif bir yapı sergiliyorsunuz. Henüz oluşturamadığınız olayların alt yapısı üzerinde çalışmalar yapıyorsunuz. ...
 
 
         
         
  Kor Haber'de yayınlanan içerik kaynak belirtilmeden kullanılamaz.  Kaynak belirtilerek yayınlanan içerik ilgili kaynağa aittir ve kopyalanması durumunda, tüm sorumluluk kopyalayan kişi / kuruma aittir. Başka kaynaklardan alınan içerik ve site yazarlarına ait yazılardan dolayı Kor Haber sorumlu tutulamaz.   RSSiGoogle'a EkleFacebook'ta Korhaber